Coi chừng cách ăm mặc, sự dòm ngó của tha nhân, buổi mới ngày đầu tất cả tạo cho họ một mặt ngoài gắng gượng khả ái. Nếu họ không sửa tật xấu người nhỏ sẽ phải rên siết dưới tay họ và mất mặt với kẻ lạ vì có một thủ lãnh không duyên dáng chút nào. Nhưng họ có giờ phút buồn tủi riêng của họ.
Tranh đố trong báo cũng rất có lợi cho sự luyện tập óc tưởng tượng. Trong cái phức tạp ấy có mâu thuẫn có thay đổi bất ngờ. Vui là con đẻ của tâm hồn thánh thiện.
Các em thấy chị dễ thương biết lo cho mình. Lòng họ lạnh niềm đạo đức mà nóng nảy về tình yêu, về các tham vọng tiền của, chức quyền. Có kẻ mai một uổng đời.
Họ chỉ để lại cho người bạn tâm giao cũ một chỗ vì nhân nghĩa trong tim họ. Tại người hay tại tình? Có lẽ tại cả hai, mà tại người nhiều hơn. Nhiều bạn trai bị thất vọng đến tự kiêu vì những mộng xây dựng quá chủ quan không được thành tựu.
Nó tồn tại lớn mạnh về sau khi họ làm cha gia đình. Nó làm cho tinh thần họ thấy bị hạ bệ, nhục nhã càng làm đau xót càng cuồng loạn nổi lên chống đối lại. Dưới bóng mặt trời nầy, lòng nhỏ mọn,tính khả ố thì nhiều như trấu chớ những góc cạnh trân châu của tâm hồn bạn hy hữu lắm.
Đó là quân thù của ý chí chớ không phải là ý chí. Giê Su là gương ý chí số một trên trần gian. Tôi mượn tài liệu dưới đây của Mendousse nói về con số thiếu niên trụy lạc ở ngoại quốc.
Yêu ai là tự hiến và tận hiến cho người ấy. Tâm hồn con người thời đại quay cuồng trên một thảm kịch diễn ra bốn phương nào loạn dâm, bóc lột, giả hình, mưu mô, xảo quyệt, trụy lạc, ghen tương, nghi kỵ, chém giết, phản nộp, đàn áp, quy mọp, bạc nghĩa, du nịnh. Vẫn biết có những Mozart, Pascal ấu trĩ và bao nhiêu thần đồng khác nhưng cứ chung phải nhận từ 8 đến 15 tuổi bạn trai hiểu biết cách hời hợt lắm.
Ta chỉ muốn những con người vâng vâng, dạ dạ để ta dễ thao túng các ý riêng của mình thì ở tương lai ai gánh vác cơ đồ. Thấy ai to tướng, mặt nghiêm, họ tự nói người ấytính dữ dằn. Lên bàn họ ăn tẻ lặng, nói đôi điều cần thiết, ăn xong xuống cũng cách tẻ lặng.
Tất cả những tài năng nầy bắt họ lắm lúc trở về những thinh lặng nội tâm để suy nghĩ, hồi cố, tạo nên những hình ảnh hay mơ mộng ước ao. Họ chưa có ý thức yêu đương hẳn như chàng trai nọ nghe người cóc nỉ non mà đam mê trong truyện cồ tích Việt Nam đâu. Cưu mang con trong dạ, mẹ nhớ con từng giây phút.
Thế là hôn nhân bị đình chỉ, đợi chờ. Đàn lòng của họ có những âm thanh mới. Họ tưởng tượng người yêu đang ngồi viết với gương mặt kiều diễm.