Sự phát triển sinh lý của bạn trai từ lối họ 12 đến hai mười mấy tuổi là sự phát triển ngó thấy và gây ảnh hưởng mạnh mẽ trên con người tâm lý của họ. Gần gũi nhiều nam thanh bị cơn khủng hoảng tinh thần nầy, tôi hỏi họ tại sao buồn. Họ có thân thể cường tráng đấy, nhưng ống khóa tâm hồn của họ không chắc.
Họ chỉ nỗ lực đóng kịch một chút thôi rồi họ cũng trở lại sống con người có vẻ khô lạt căn bản của mình. Không phải họ không có những tâm tưởng tân kỳ, nhưng lòng họ không để ý tìm những sự phiền toái. vì những sự kiện ấy có thể tái đi diễn lại trong trường tình của hai phái.
Trong một đám đông bạn trai bạn gái thảo luận, bạn gái có thể thụ nhận ý kiến bạn trai dễ dàng chớ bạn trai không biết thuyết phục, chỉ đưa lý suông chưa chắc bạn gái nắm tinh thần họ được. Lý tưởng trong lãnh vực nầy của họ là vai u thịt bắp. Họ phải mang trong mình lá bùa chí dũng.
Còn những đe dọa do nghi kỵ, nói xiên xéo chỉ làm cho chí tự cường của họ gia trọng và khiến họ bực dọc thêm. Có nhiều bạn trai vì nhát mà bị chạm tự ái, đổ cộc khi tranh luận. Còn Brizeux lúc đời đang lên có lần cao hứng nói: Tôi muốn làm César hay không làm gì hết.
Nhưng cái gì đòi suy nghĩ quá họ không thích. Jean Le Presbytre trong cuốn Toi quy deviens homme có dẫn lời nầy của Anatole France: Hồi tôi còn con nít, tôi thông minh. Tôi biết vậy nên, thưa em, nào có dám mở rộng cửa yêu đương sợ lạc vào đó những nhơ bợn làm bẩn đi gót chân người mà Tạo hóa bắt tôi trao xương đổi thịt, sợ không xứng đáng nơi mà tôi sẽ tiếp tay Tạo hóa gởi dòng máu của tôi, đưa ra đời một con người mà trong đó hình ảnh tôi và em.
Ai mà dám coi thường ý chí chiến thắng của Jeanne Are, hai bà Trưng. Phải nhận chân giá trị mình. Họ chấp tay sau đích đứng xa xa coi con trẻ rượt bướm.
Thế mà nhiều bạn gái vẫn giỡn với ái tình. Hầu hết bạn trai lúc thiếu nhi là vậy. Họ tìm đủ cách để cắt nghĩa tốt các khuyết điểm.
Cho họ biết giá trị tâm hồn con người không có gì sánh được. Họ thích trật tự và sạch sẽ lắm. Những bạn trai nầy ngủ thì chắc chắn chẳng những không ngon mà thân thể còn như gậy đánh.
Họ nói năng, hành động, có cử chỉ, thái độ phần nhiều, theo lý trí, ý chí. Đến lúc hoa niên về dào dạt trong tâm hồn, tình cảm họ tăng cường độ. Họ lấy làm cao cả theo kiểu nào đó vì biết mình là trai.
Hãy thân mật giao tiếp họ, tham dự những cuộc uống nước chơi, những tiệc tùng của họ. Mẹ là người mà họ trìu mến nhất mà cũng ngại việc tiếc lộ những tâm tư thầm kín. Tuy nhiên có một số nô lệ trang sức, không thua bạn gái.