Ngày xưa Khuất Nguyên chán đời cho là chỉ một mình tỉnh, thiên hạ đều say, đời đục cả, một mình ông trong. Nhà giáo dục nên sáng suốt tìm những lúc bạn trai cô độc để giúp họ giải thoát tâm hồn. Các lối bôi lọ cho nó là vô tình chà đạp nhân cách con người và làm nổi bật căntính thú vật trong con người ra cách trân tráo.
Căn dặn họ tránh sự quá lố nó làm hại cho thịt gân hơn là phát triển. Bạn gái vì hạnh phúc của mình nên để ý điều nầy. Hình như tinh thần họ bị lỏng lẻo.
Tôi hiểu lương tâm ở đây là quan năng tinh thần dùng để tự nhận thức và đánh giá thiện ác những hành vi nhân linh (actus humanus). Chúng ta phải xét những quan điểm nầy: họ là người biết chuẩn bị cho cảnh lai sinh, biết yêu nhân loại cách thiết thực, biết vừa sống trầm mặc sâu sắc vừa hoạt động hy sinh cho tha nhân. Đã biết cái lý của việc tính giao nhận thấy nó không phải là việc tầm thường, bạn còn phải biết đề phòng những hăm dọa có thể làm cho nó bị thực hiện cách tàn ác.
Ý thức nầy bạn trai có trong gia đình cũng như ngoài xã hội. Thì tâm hồn họ là khuôn lộng hình ảnh trăm năm của họ. Trong giới nam hay nữ cũng vậy, mười kẻ có ưu điểm thì có một vài mang khuyết điểm.
Nhiều bực trí thức có thể thiếu lương tri làm nhiều việc ngu xuẩn lúc hội chung mà khi về nhà riêng họ lấy làm lạ sao con người họ hành động kỳ quái như vậy. Đừng nói những bạn trai thường, nói ngay hạng đê mạc ấy vẫn có lòng tự trọng. Cử chỉ, điệu bộ không biết mực thước nào.
Quần áo họ treo chài treo lưới. Bạn so sánh hai lối trả giá mua hàng của bạn trai và bạn gái thì biết. Có thể những câu đường mật bắt họ dời núi lấp sông được.
Những người nuôi chí lớn khi gãy một chương trình, té vào thất bại, tinh thần họ hay bị khủng hoảng. Nhưng tôi muốn nói thẳng cái xương sống của nó, cái lý do tồn tại của nó là phương thế giúp người nam nữ cộng lực với tạo hóa phổ truyền nhân loại. Ngày nọ cậu trốn giám thị leo cây thang chánh của trường, leo tận lên lầu thứ hai rồi kẹp tay vượn, tuột xuống cho đến tầng chót.
Xã hội thời nay loạn nhất về quyền sử dụng nó. Kỳ thực họ có một thứtính tôi không biết gọi là thứ gì mà nó cà rị cà mọ, cà riềng cà tỏi, nhẻo nhẹt, tỷ mỷ, thắc mắc, rắc rối. Nhưng đó là những hạt châu trên sa mạc.
Tôi đồng ý tôn giáo, luân lý ảnh hưởng lương tâm, có thể làm cho nó tế nhị, phức tạp hơn chớ không sáng tạo vì nó là một bẩm sinh của con người. tôi nhận vậy mà bao nhiêu bực cao tuổi cũng nhận vậy. Cái óc đội trời đạp đất ở đời ấy lúc dậy thì bạn trai đã có.
Phải chơi với bạn theo tiên ngữ của nhà bác học Trương Vĩnh Ký: Tin tin, Phòng phòng. Lòng tự ái của bạn trai có khuyết điểm. Bạn gái thua hẳn họ về cuộc sống tinh thần nầy.