Lúc còn thanh niên tôi được giới thiệu làm diễn văn trước một khán thính giả lõi non một ngàn người. Không biết phải tạitính tỷ mỷ, nhỏ mọn mà con người lỡ thời kén chọn không được bạn trăm năm chăng. Họ mắc cỡ nhưng họ thích bàn chuyện với người đẹp và không gì thú vị cho họ bằng được phái yếu bộc bạch tâm sự và xin họ làm nơi nương bóng.
Con người ve vãn, chọc ghẹo là con người nui mầm móng bội bạc. Họ hiểu huấn lệnh của bạn hình như mau hơn bạn, có điều là nghe ẩu để làm bậy. Họ thả diều xong, bắt đầu kiếm trúc làm ống thụt.
Tất cả các cảnh vật ấy làn say đắm tâm hồn bạn trai. Họ đem hết tâm sự ra phú thác. Tôi thấy lời phê phán nầy gắt quá.
Hồi nhỏ, không để ý gì, muốn làm gì thì làm. Désirée ở lại sầu nức nở. Cả hai đều rất đa tình nhưng chất đa tình có một vài nét khác nhau.
Còn bạn nhiều khi nghe lắm bạn trai nói láo rằng gia đình họ giàu có, cuộc sống cha mẹ, anh chị em út họ sang, chú bác họ làm lớn: bạn đừng ngạc nhiên. Bị thứ tinh thần đó mà bạn trai, dù muốn dù không, mang tật mâu thuẫn. Con người sinh lý của họ rạo rực phát triển.
họ không dễ dàng thấy cái thuận trong cái nghịch, cái thiện trong cái ác. Yù thức trách nhiệm cũng chưa có. Nhiều bạn trai khác rất ẩu tả.
tính cao cả mà khô lạc nầy, bạn trai có ngay từ lúc ấu thời và suốt quãng đường đời. Lúc nào bị như vậy họ cũng bất mãn cả. Vì đó có một kích thích nào bên trong con người hay bên ngoài như lăn, cựa mình, như các tiếng động thuận hợp cho chúng thì chúng xuất hiện trong đầu óc ta như một cuốn phim, tuy đứt khúc, bắt quàng nhưng không kém phần linh động.
Tôi lúc làm hiệu trưởng trung học, trong khi học sinh nam nữ thảo luận chung, hay nghe những câu đại khái của nam sinh: ối! Mấy chị mà làm gì! Để tụi tôi. Những nhà tâm lý học Anh, Mỹ hay chiatính con người ra hai hạng, hạng hướng nội và hạng hướng ngoại. Họ chưa có ý thức yêu đương hẳn như chàng trai nọ nghe người cóc nỉ non mà đam mê trong truyện cồ tích Việt Nam đâu.
Bởi yêu bằng những tình dục nên người bạn trai có thể vừa yêu vừa tàn hủy một thiếu nữ bằng thuốc độc, gươm dao, nếu có kẻ ấy không trở thành tư sản của họ. Cũng do lòng tự ái nữa, các bạn trai thấy buồn tủi khi cha mẹ họ ăn mặc nghèo nàn. Ta thử coi họ lật hạ cái gì.
Vào tuổi thanh xuân, bạn trai nào mà không có lần nghĩ y như Ozanam. Tuổi hoa niên chiếm cõi lòng, bạn trai bị chìm lặng trong mộng và mộng. Điều nầy không lạ: họ yêu vì bảntính họ thèm yêu.