Trong cuốn Tâm lý bạn gái tôi đã viết khá nhiều về vấn đề nầy nên ở đây tôi chỉ bàn những gì liên hệ đến tâm lý bạn trai và đến sự giáo luyện tình cảm của họ. Trong khi thao luyện thân thể họ đừng làm tổn hại tinh thần. Sau cùng vợ anh kiếm được, dẫn anh về và anh cảm thấy đời anh chỉ vui khi anh đút đầu vô vòng dây tự tử.
Trong thời ấu trĩ, các hạch sinh dục của bạn trai còn mầm nụ. Họ có lẽ không dám khinh người để cho mình sống trong xã hội như con công lạc giữa bầy gà. Bạn thấy ở bạn trai cách chung tóc cứng, đầu lớn, trán rộng, trợt nửa, mày rậm, da mặt dầy, khổ mặt nở nang, rồi lông mũi dài, rồi râu rậm.
Tôi sợ bạn không tin tôi. Có nhiều điều lúc bé thơ họ ngó bằng cặp mắt bồ câu vô tư: họ cười rồi khóc, mới khóc lại cười. Khi có ái tình, thứ ái tình tình dục yểm trợ thì thôi: chân tóc kẻ tơ của chuyện Tần chuyện Tấn gì trong thời qua cũng vơ vét nói cho sạnh sành sanh.
Là người nữ lúc ghen có thể vì tuyệt vọng mà tự tử, se duyên mới lâu lắm mới quên được mối tình xưa. Nó còn làm cho bạn trai mất sự tế nhị yêu đương. Tôi nói miễn được chu đáo giáo dục nhất là tính giáo dục là nói với cố ý.
Đấng vạn năng do đó sáng tạo những bộ sinh lý, những quan năng tâm thần của mỗi phái khác nhau. Phần đông bạn trai quảng đại. Vì đó, yêu ai bạn gái yêu với tất cả con người vật thể và con người tâm lý.
Đức tế nhị cũng lệch lạc vì sự ê chề của thú xác thịt, của tật thày lay. Nhưng giá họ phải nói cùng kẻ ấy câu anh đi đường anh, tôi đi đường tôi thì một thời gian họ nói xấu người tình của mình thậm tệ. Đó là chưa nói sự rút rỉa của lương tâm, sự trừng phạt của lưỡi đời mai mỉa.
Tật ích kỷ nầy có thể đi đến chỗ quá lố, tàn nhẫn. Nhờ thân thể chu đáo luyện tập mà họ sẽ làm nhiều việc có ích cho đời. Không biết thời xưa hay ở tương lai làm sao, nhưng ở thời đại ta, trong lãnh vực trung học, đại học, bạn trai hay bị náo động tinh thần quá.
Nhưng các bạn trai đều có phút giống Tilstoi ở chỗ lòng dậy lên mùa mộng biếc. Ngồi trên đi văng nói chuyện với mẹ đang may, họ để lòng mình trôi trên cánh bướm. Họ tự nhiên đòi hỏi biết minh bạch những gì có liên can tới họ.
Lẽ dĩ nhiên nên đề phòng một số bạn trai tự nhiên thiên về trí nhớ mà bất chấp trí hiểu. Các ông cho biết mình sung sướng lúc kết bạn. Vẫn biết khi bị ái tình chi phối người ta có thể ra vẻ quỳ mọp, lòn cúi.
Đời họ tôi thấy rất lên hương! Mà phải có tâm hồn cao cả anh dũng lắm mới làm được. Sở dĩ từ lâu phái yếu không phát minh được nhiều công trình thuộc phạm vi trí thức là tại chế độ cổ hủ phong thực đ àn áp sự tiến triển của họ. Bình thủy tinh rủi bể, có khéo hàn đến đâu vẫn còn di tích, tâm hồn nam thanh mà vấp té vào dâm ô làm sao khỏi lu đi những vẻ kiều diễm của khiết bạch.