Tôi nhớ câu này khắc trên cửa một ngôi nhà hoang tàn cất từ thế kỷ 15 ở Amsterdam (Hà Lan): "Như vậy đó, mà không thể khác vậy được". Ngừng một chút, anh tiếp: "Nhưng nghĩ kỹ, chị ta có thấy khổ đâu? Trái lại mỗi khi lái xe, tin mình là bác sĩ, chắc sung sướng lắm. Họ không mệt vì họ thích công việc ấy.
Ngồi trong xe, tôi không ngớt tụng niệm: "Thượng Đế muốn sao con chịu vậy". Bây giờ tôi mạnh khỏe lắm". Hạnh phúc do tâm khảm chứ không do ngoại giới.
Trái tim của bạn cũng thông minh, chẳng kém gì quân lực Hoa Kỳ. Mà cuộc thi ấy mở chung cho hết thảy sinh viên các trường Đại học. Nằm trên giường, ông viết trung bình mỗi năm 1.
Chót hết tôi đau đớn đến nỗi không muốn kéo dài đời thêm nữa. Nghĩ lại mấy chục năm sau này, tôi thấy những ưu tư của tôi do tưởng tượng mà ra. Alffred Adler, nhà trị bệnh thần kinh trứ danh, có nói một câu lạ lùng nhất từ trước tới giờ.
Nếu bạn vào khoảng tuổi 40 tôi chắc bạn còn nhớ những kính thực thể thô sơ hồi đó, mà ta thường đưa lên mắt để ngó hai hình giống nhau như in, đặt ở trong ông kính. "Trong lòng ta suy nghĩ làm sao thì ta như vậy". Những bệnh đó là những bệnh đặc biệt của hạng người luôn luôn sống một đời gay go, ồn ào, rộn rịp.
Anh ta mua một quan tài, chở xuống tàu, rồi thương lượng với Công ty để khi chết xác được giữ trong phòng lạnh cho đến lúc tàu về đến bến. Tư tưởng ta xếp đặt cuộc đời và quyết định tương lai ta. Muốn vậy, tôi đi lượm hàng chục cuốn dạy cách nói trước công chúng và bỏ mất một năm để chuyển những ý của họ sang bản thảo của tôi.
Rồi thì cơ thể cháu tự nhiên phải mềm dẻo". Tôi quen ông ta từ lâu. Một hôm người chủ tiệm tạp hóa kia lại mách tôi rằng đứa con trai bảy tuổi của tôi ăn cắp hai cây viết chì.
Thế rồi tôi nguôi dần và tôi cố gắng bắt tôi phải suy nghĩ về những vấn đề mà trước kia tôi không để ý hay có khi còn khinh thường. Câu chuyện làm cho ông giận dữ đã xảy ra 11 tháng trước, nhưng mỗi khi nhắc lại ông còn bừng bừng lên. Kết quả? Thì đây, ông giật được hết những danh dự trong các lớp ông theo và thành một thần đồng ở Nữu Ước Đại học đường.
Công việc đó chán đến nỗi cô quyết định làm cho nó hoá vui mới có thể sống mà chịu nổi được. Thình lình tôi nẩy ra cái ý nên làm như mình thích công việc, dù thiệt tâm mình ghét nó. Nhưng hãy quên cái muốn của họ đi mà chỉ nghĩ đến cái lợi của bạn khi bạn yêu công việc hơn lên.
Mà cô mỏi mệt thiệt. Lúc ấy người 47 tuổi. Tôi đã thấy thường quá đến nỗi không còn ngạc nhiên gì nữa.