Từ đầu chương tôi đã nói vườn lòng họ có gió lạ yêu đương thổi phớt rồi tôi kể một số hình thức mà thứ gió lạ ấy xen vào. Chị thì chạy ra vô, vừa thay đồ vừa nói, lục cái giỏ nầy nói, soạn cái giỏ kia nói, mời mẹ ăn nho nói, mời cha hút thuốc lào, cô táp nói. Bạn gái chỉ đứng góc cạnh tình cảm, xin bạn trai sự keo sơn thì phải ngã gục dưới lưỡi dao bội bạc của họ.
Nhưng bản chất củatính nầy là duy nhất . Lúc con còn là bào thai, chắc chắn là con không biết mẹ, và mẹ cũng không biết rõ con ra sao nhưng mẹ biết chắc có con ở tận đáy lòng mẹ. Bạn gái thì hướng nội nhiều ít không biết nhưng chắc chắn là hướng ngoại nhiều.
Họ thấy lòng mình rạo rực lên những ý nghĩ xa xôi, những ước vọng không bờ bến, những phút trống rỗng như sa mạc. Họ đem tình yếu ấy hiến cho Thượng đế và nhân loại: thế là họ đi tu, tu vì tận hiến, vì muốn hy sinh, giúp ích chớ không vì trốn đời ích kỷ. Đến đây bạn cũng chưa thấy tôi bàn ngay vào bản chất ái tình của bạn trai.
Chateaubriand nói con cọp xé mồi rồi ngủ, con người sát nhân rồi thức. Đấy cũng tại bản năng tình ái. Họ đi sâu vào chi tiết, họ ngừng ở phương thế, tiến chậm đến mục đích.
họ phải lấy tất cả các hoạt động vật chất, tinh thần của xã hội loài người cần men của đức tin phúc âm để có ý nghĩa tức là phục vụ sự uy danh của Thượng đế và phần siêu rỗi tối hậu của con người. Trong cuốn Toi quy deviens homme, Jean Le Presbytre có dẫn lời nầy của Moudousse: Cho nam thanh mơ mộng là nguy hiểm, không mơ mộng càng nguy hiểm hơn bởi vì như vậy là tiêu diệt đi khả năng sáng tạo sau nầy. Đến giờ bạn phân tiùch tâm lý của Le Cid, của Andromaque: bạn trai vừa ngồi nghiêm vừa khoái thích.
Từ 12 đến 18 xương mũi biến đổi chóng và rắn chắc hơn. Họ thích giao tiếp với bạn gái ngoài xã hội lắm. Họ có bổn phận thánh hóa các tầng lớp nhân dân, chỉ cho họ nhận thấy vì tình yêu, vô bờ bến của thượng đế sáng chế, cứu thế, lập bí tích thánh thể và luôn luôn quan phòng đời sống vật chất, tinh thần, tâm đức và xã hội của từng cá nhân.
Nên chỉ cho họ trọng trách của họ đối với bản thân họ. Đừng ai đòi ở họ địa vị xã hội hay chương trình của vị lai. Nhà giáo dục, nếu ý thức nhiệm vụ của mình, nên chụp lấy lòng say sưa tốt đẹp nầy về tương lai của bạn trai để gieo cho họ tinh thần trách nhiệm.
Thưa bạn! Ai trông bạn trai mà không có phút mặc đồ lớn tay cầm gậy, vênh mặt nói mình là kẻ chi chi. thì con chim bằng ấy đã đáp một vườn lòng khác. Một cách không đáng trách, họ thường mang những tật xấu do hoàn cảnh tạo nên.
Lương tâm người không trong sạch cũng bị tội dâm moi mổ như vậy. Ngày nay trong các học đường có biết bao nhiêu bạn trai đểu giả như vậy. Lúc sửa những tác văn của nam sinh, tôi thấytính nầy của họ rất rõ rệt.
Rimaud nói tuổi của bạn là tuổi hứa để không giữ lời. đã chê mắng tôi là gàn dỡ, quê mùa không biết tán tỉnh, không biết làm cho đời mình hết cô đơn. Mà họ tranh đấu cho quyền lợi thấy trước mắt vì các quyền lợi nầy đập mạnh vào thị hiếu của họ.