Nghĩ kỹ, ta sẽ thấy việc tạo hoá tiếp tế thời-gian cho ta quả là một phép mầu hiện ra hằng ngày. Nó là nguyên nhân của trạng thái không yên ổn trong tâm tư, nó như một bóng ma, luôn luôn phá quấy những cuộc vui của ta. Ông đi lại bến xe mà đầu óc rỗng không.
Có nó, làm cái gì cũng được; thiếu nó, không làm được việc gì cả. Thật là một chế độ dân-chủ lý-tưởng. Tôi biết có những người cứ đọc, đọc như người ta uống rượu.
Cái lợi lớn nhất của những kiệt tác đó là nó minh bạch một cách lạ lùng. Bạn bảo: "Được, cứ cho rằng tôi chịu gắng sức để chiến đấu, rằng tôi đã suy nghĩ kỹ và hiểu kỹ những lời nhận xét có giá trị của ông, thì tôi phải bắt đầu bằng cách nào đây?". Bỏ qua lời tôi là bỏ qua lời khuyên quý báu nhất đấy.
Lúc nào có dư thời giờ thì tôi sẽ đọc. Còn lý trí, nó chỉ giữ trong đời ta một chỗ nhỏ nhoi. Nếu tập đó gây cho bạn ý thích đó thì tôi khuyên bạn mới bắt đầu hãy làm quen với thể loại tự sự đã.
Không có gì so sánh với nó được. Các triết gia đã giảng-nghĩa không gian mà không giảng nghĩa thời gian. Nếu người ta không có cách nào sống với số tiền người ta có thì có thể kiếm thêm một chút nữa bằng cách này hay cách khác.
Vậy, chúng ta bắt đầu xét quỹ chi tiêu thời giờ mỗi ngày. Chỉ thay đổi một chút thôi, dù là thay đổi cho đời ta sung sướng hơn, ta cũng thấy khó chịu, bất tiện. - Sao? Ông bảo tôi luyện trí óc ngoài đường đông nghẹt người ta ư?
Nó đã là lòng bạn rung động và sẽ làm lòng bạn rung động. Người ta có thể 8 giờ dắt chó đi chơi mà suốt thời giờ nói là để dạo mát óc cứ phải suy nghĩ về việc 9 giờ 15 phải đọc sách, phải về sao cho khỏi trễ như vậy còn hứng thú gì nữa? Nó đã là lòng bạn rung động và sẽ làm lòng bạn rung động.
Khi bạn đã chăm chỉ bỏ ra mỗi tuần bảy giờ rưỡi để luyện sinh lực trong ba tháng rồi, thì lúc đó bạn có thể lớn tiếng ca hát và tự nhủ rằng mình có thể làm được những việc phi thường. Đáng lẽ tôi chỉ cho bạn thì xin bạn chỉ lại cho tôi. Mà công ty bắt ông đợi mỗi ngày 2 lần mỗi lần năm phút, chính là bắt ông chịu thiệt như vậy.
Phải học tập một cái gì đó lâu dài. Nhưng, mặt khác, chương trình là một chương trình mà nếu không tôn trọng nó thì nó thành một trò chơi mất. Bạn tự nhủ: "Ta phải ráng biết chút gì về cuộc cách mạng Pháp, về lịch sử hỏa xa hoặc những tác phẩm của John Keats (thi sĩ Anh ở thế kỷ 19)".
Nếu bạn coi thơ là một thể loại khó hiểu thì bạn hãy đọc cuốn tùy bút danh tiếng của Hazlitt về bản chất chung của các loại thơ. Không yêu văn chương không phải là một tội, cũng không phải là dấu hiệu của sự ngu dốt. Chính bạn là người tôi muốn khuyên đấy.