Tôi nhìn nhận lối phân chia ấy sáng suốt. Phải có những tay lưu manh cho họ những bài học cay đắng họ mới ý thức được phần nàotính chất giả dối của thứ người hồi nào luồn lụy nói: Có ta đây chẳng cơn cớ gì rồi đến lúc lại trắng trợn mửa ra những lời đ ê mạt trở mặt: Sức khỏe hay nói đúng hơn sinh mệnh của con tùy sức khỏe và sinh mệnh của mẹ.
Chắc chắn khi nghe bạn trai phân tích bản chất ái tình của bạn trai như trên bạn dư biết chúng tôi chỉ nói thứ ái tình tự nhiên, thứ ái tình chưa chịu ảnh hưởng của lý trí, ý chí và giáo dục. Còn bao nhiêu nét đặc biệt thân thể bạn gái không có. Người lớn nhát gan có thể vì quá tự ái bởi kiêu căng.
Tôi biết lối học từ chương ngày xưa không hay và học mà không hiểu có thể không hành. Nếu không có ái tình xen vô thì cứ chung bạn trai ăn mặc đơn sơ, nói lên tâmtính đơn sơ của họ. Nhục tình xô đẩy họ đến nhục lạc.
Tuổi xuân trước sức lôi cuốn điên dại của các tà thuyết y như một chiếc lá non ở giữa cơn lốc. Điểm tâm lý nầy đáng để ý là người ta đừng lấy làm lạ sao lắm khi bạn trai tỏ ra lạnh lạt với người nào kể cả người yêu của họ hay chểnh mảng, bỏ rơi những bộ phận nào trong lúc tính những dự môn chơi thể thao, những môn thể dục. Đó đây khắp thế giới thần duy vật đã ngự trị, đã tiêm nhiễm trong từng đường gân thớ thịt người thời đại óc đ ài các.
Những cao hoàn tức là hai tinh hạch đã bắt đầu súc tích những tinh dịch: trong đó có những tinh trùng mà Tạo hóa dùng để người nam thể hiện phận vụ làm cha. Buồn rầu, thưa bạn, nếu không phá hoại thì cũng vô ích. Tôi đã biết một nam thanh họ vì không làm chủ được trái tim, đem đ àn tình hòa điệu cùng nhịp lòng một thiếu nữ nọ.
Nhà giáo dục phải có cặp mắt tinh nhuệ để nhận thấy những tâm hồn trai yếu đuối hầu giúp họ về chí dục. Ai nói gì họ cũng nam mô vâng, dạ. Nhưng phiền một nỗi là cứ lăn mình vào cõi chết.
Hễ thấy cần nói theo đầu óc của họ thì họ lý sự rồi thôi. Lúc họ đang sôi nổi trình bầy ý kiến thì họ nhất định thắng. Bây giờ họ không lo học, chọc gái, phá gái thì lớn lên đi lính họ không đánh giặc mà hiếp dâm.
Còn mấy anh đi đâu về ngồi ở trần hút thuốc, hơ lạnh và đợi cơm bữa. Có lắm bạn trai mất đi nét mặt non nớt, êm diệu của thời măng sữa. Chúng chỉ liên can đến họ là khi giựt bánh của họ hay họ muốn giựt kẹo của chúng.
Cái tệ của lòng tự ái là đó. Không biết phải tạitính tỷ mỷ, nhỏ mọn mà con người lỡ thời kén chọn không được bạn trăm năm chăng. Họ chưa có ý nghĩ dừng chân lại ở vườn lòng để coi đã nở những hoa tâm tình nào.
Trong khi désirée chiều chiều tựa cửa mắt gởi tận phương trời xa xăm chờ bóng chàng sĩ quan trẻ tuổi trở về trong vinh quan thì. Có khi cũng sắc xảo biết: Nếu họ là một công giáo dân, vai trò của họ còn đại hệ nữa.