Phần đông bị mắc tật ích kỷ, nhỏ mọn, ăn nói cầu kỳ. Lúc làm hiệu trưởng một trung học đường nọ tôi thấy có lối năm sáu nữ sinh mến cách đặc biệc một giáo sư kia cótính chuyên môn kỳ cục. Nếu muốn gia nhập vào cơ quân của hoa huệ, bạn phải nhận mình là phái yếu.
Còn nhiều trường hợp khác như lúc đau bệnh, buồn, man mác, dùng quá độ đồ kích thích v. Lúc xã giao họ phải giao tiếp bằng môi mép, còn cửa lòng họ kín như bưng. Nếu hỏi họ sợ ai thì họ lúng túng, khó trả lời.
Người bạn trai vừa có đôi bạn một thời gian, có con, rồi trăm năm rủi ly trần, thường có những thứ tâm lý đặc biệt. Thời nầy ai cũng đánh giá người xung quanh bằng hình thức thì cứ hình thức mà củng cố. Khi thân thể dồi dào sinh lực, nhân cách xuất đầu lộ diện, bạn trai tự tín và hy vọng nhiều ở ngày mai.
Yêu ai là tự hiến và tận hiến cho người ấy. Điều đó lạ mà điều nầy lạ hơn: là khi người yêu gặp trai, già mồm mép chối, nói đủ thứ lý do để biện hộ và nếu thấy mình vô lý thì êm dịu rót vào tai chồng những lời mật mía thì sau cùng chinh phục lại được tình yêu. Khỏi cần nói bạn cũng dư biết tình yêu của một chàng thanh niên đối với một thiếu nữ nồng nhiệt hay lạnh nhạt tùy kẻ nầy đẹp ít hay đẹp nhiều.
Thầy có lỡ lời, nói gì bất đáng, có họ ngồi sẵn dưới, đứng lên chỉnh phong tay đôi. Có thể một bạn gái trong dịp có tội dễ tránh sự sa ngã hơn bạn trai? Tại sao? Tại bản chất ái tình bạn trai là trang trãi ra và mang màu sắc nhục dục. Không sợ bạn giận: tôi tin Rimaud tuyệt đối.
Nhưng chương trình kỳ cục có đâu trong cốt tủy họ cứ việc thỉnh thoảng thi hành. còn ngày nay trong giới bạn trai mà lương tâm đã vữa, đã úng, tôi thấy ăn cắp là tự nhiên, ăn cắp có nghệ thuật càng hay. Bỗng một bóng hồng đáp xuống bến tình nàng: chàng Berbanotte.
Sao tự nhiên họ thấy thích những ai họ hạp. Nhưng ở đây trong lãnh vực ái tình, bạn trai giống bạn gái hay dùng trực giác kinh nghiệm. Giá trị của mình hơn hay kém tùy rất nhiều ở kẻ mình kết bạn.
Thật vậy, họ có thể nhỏ tuổi, học hành kém bạn gái, nhưng giải quyết vấn đề thuộc lãnh vực ý chí thì bạn trai gồng gánh. Họ đặt mình vào một hoàn cảnh bế tắc: Đôi khi trong đời sống gia đình, người bạn trai muốn sống một mình một cõi.
Vì háo sắc, vì muốn yêu nhiều và được yêu lại nhiều, không thiếu bạn trai bố trí mặt trận xã giao của mình như lưới nhện. Ơû đây tôi nói đi xi nê là phương thế bạch lộ tình yêu với người tình, là mánh lới ăn trộm tình yêu kẻ khác, là cơ hội cho lòng thú chỗi dậy chà đạp nhân cách của hai tâm hồn lạm dụng chỗ xa lạ, bóng tối. Nhưng trong khuyết điểm ấy như đống cát sạn, tôi thấy nhô lên hột ngọc nầy.
Thượng đế dành lại cho mình quyền sáng tạo một mình những linh hồn. Thay vì giúp ích xã hội, họ là một con mọt. Có kẻ mai một uổng đời.