• Vậy phải có những yếu tố nào thì việc này mới thành công đây? Có gì sai sót nhỉ? Có cách nào để lần sau mình làm tốt hơn không? Hãy lấy ví dụ rất thực tế trong cuộc sống hàng ngày: Một hôm bạn đến thăm bà ngoại sống ở một thị trấn cách đó 30 dặm. Mục tiêu càng cụ thể, kế hoạch hành động sẽ càng khả thi.
Bạn không chỉ có khả năng giải quyết vấn đề của mình mà còn giải quyết được cả những vấn đề của trường lớp, của công ty và của cộng đồng thậm chí có thể là vấn đề của thế giới nữa. Hãy tưởng tượng sự khác biệt đó sẽ lớn như thế nào nếu ta so sánh doanh số của họ trong một khoảng thời gian dài hơn là 10 hay 30 năm! Ví dụ, một phần giả thuyết của John là cậu có thể chuyển sang công việc có thu nhập cao hơn.
Trong biểu đồ, cả năm nhân vật đều có một vấn đề cần giải quyết. Khoảng thời gian một tháng chuẩn bị cho buổi biểu diễn tiếp theo đã trôi qua thật nhanh chóng. Để mở rộng cây sơ đồ theo chiều dọc, hãy thường xuyên tự hỏi mình: Có cách nào khác để giải quyết vấn đề không? và bạn có thể mở rộng sơ đồ cây theo chiều ngang với câu hỏi: Những hành động nào sẽ thuộc vào nhóm này?.
Nhìn vào tháp này, ta thấy ngay được giả thuyết chính (tôi có thể mua một chiếc máy vi tính cũ hiệu Apple giá 500 đô-la trong vòng 6 tháng) và những điều kiện cụ thể (làm thế nào) dưới chân tháp để hỗ trợ cho giả thuyết chính. Ông Zico nhận xét: Những người này tuy không nổi tiếng nhưng không có nghĩa là họ không giỏi. Cà Tím này, tớ thích đoạn độc diễn guitar của cậu! Tớ từng nghĩ cậu chỉ là chỗ quen biết với Nấm mà thôi… Thật đáng ngạc nhiên! Có lẽ tớ sẽ không đến xem được tất cả các buổi diễn, nhưng tớ sẽ cố thu xếp để đến xem.
Từ nhánh bên trái của sơ đồ, đặt câu hỏi cho mỗi chủ đề lớn hơn: Cụ thể là những gì/thế nào? để chia thành các nhánh phụ về phía tay phải. Kiwi rất ấn tượng với trang chủ của trường Rio, nó không chỉ có tiếng Bồ Đào Nha mà có cả tiếng Anh, Tây Ban Nha, Ý, Pháp và Nhật trong mẫu đơn xin nhập học dành cho người nước ngoài. Dù Cà Tím và Đậu Phụ có thể triển khai tất cả các ý tưởng của mình nhưng không phải lúc nào cũng thế.
Sau đó cậu chia nhánh đầu tiên thành tăng thu nhập và giảm chi tiêu. Sơ đồ sau tổng hợp những khác biệt giữa giả thuyết ban đầu của Cà Tím và Đậu Phụ và kết quả thực sự của nghiên cứu: Nàng Nấm lập tức nổi cơn lôi đình.
Có vẻ như việc truyền thông tin khắp trường sẽ không lôi kéo nhiều khán giả đến xem biểu diễn hơn. Huấn luyện viên Zico cũng nghĩ rằng trường Amazon có chế độ huấn luyện tốt hơn. Giả thuyết của bạn sẽ là: Vì đường sẽ rất đông nên mình có thể đón xe điện mà không bắt xe buýt nữa.
Thế rồi thật đột ngột, những tràng vỗ tay và hoan hô vỡ òa ra trong không khí đầy sống động. Với dữ liệu này, Đậu Phụ và Cà Tím đã có thể chia nhỏ mọi người thành từng nhóm: Bạn làm được không? Dưới đây là một sơ đồ cây Có/Không giúp giải thích tại sao bạn lại ngủ quên.
Chỉ cần dùng những phương pháp tiếp cận mà chúng ta đã học được trong cuốn sách này! Vậy thì tại sao đây vẫn chỉ là giả thuyết mà không phải là giải pháp thật sự của John? Nó vẫn còn là giả thuyết vì chúng ta vẫn chưa biết được nó có đúng hay không. Cậu phải tìm cách lấp đầy khoản thiếu hụt là 248 đô-la.
Giờ đây Cà Tím và Đậu Phụ đã hiểu rõ căn nguyên của vấn đề. Doanh số bán dưa hấu của họ sẽ khác biệt như thế nào sau 3 năm? Cô ngồi yên ở điểm xuất phát, mơ đến những giải pháp vĩ đại và tuyệt hảo để giải quyết vấn đề, nhưng không bao giờ cố gắng biến chúng thành hiện thực.