Do đó, trên thực tế, chúng ta thiết lập một hệ thống hai thứ bậc: sự thật dựa trên mềm tin và sự thật đã được kiểm chứng. Nó hình thành thông qua việc tất cả mọi người xem xét và giải quyết sự việc theo cùng một hướng. Xúc cảm thường hay thay đổi và thường trái ngược nhau.
Chiếc mũ chỉ diễn tả cách thức cư xử của con người, không nói lên bản chất con người. Một tuần sau thời điểm tôi đăng tóm tắt của phương pháp tư duy này trên tờ báo tài chính (Lơn - đơn), tôi đã nhận được lá thư của một người đàn ông, người đang phải cùng với vợ anh ta quyết định việc mua nhà. Sự tiền triển là nhân tố quan trọng của tư duy mới lạ.
…Với chiếc mũ vàng, tôi có ý kiến rằng chúng ta nên để các doanh nghiệp tư nhân tham gia cung cấp nước với giá cạnh tranh. Tôi cho rằng tôi đã đúng khi nói rằng chiếc Boeing 757 mới hoàn thiện hơn thế hệ máy bay trước nó. Vậy với lối tư duy chiếc mũ trắng, ta có thể chấp nhận thông tin ở mức độ diễn đạt nào.
Tôi muốn nhấn mạnh lại với các bạn rằng bạn chẳng cần phải là người thông minh thì mới có thể đưa ra những đề xuất xây dựng theo quan điểm chiếc mũ vàng. Liệu chúng ta làm thế nào để thử nghiệm được ý tưởng này. Gợi ý, xét đoán, phê phán, thông tin và cảm xúc thuần tuý tất cả đan xen vào nhau làm rối loạn tư duy.
Tôi phát minh ra thuật ngữ “tư duy mới lạ” năm 1967, thuật ngữ này nay là một từ chính thức trong tiếng Anh, trong các cuốn từ điển Anh ngữ Oxford đều in từ này trong danh mục từ vựng. … Hiện nay mọi người đang sử dụng bồn cầu với công nghệ phun tia mà mỗi lần giật tốn tới 37 lít nước. Nhưng nếu mọi người đều đưa ra được những ý kiến tích cực, chiếc mũ đen nên được mọi người sử dụng ngay để đưa ra những cản trở và khó khăn.
Những e ngại liên quan đến những rắc rối sẽ nảy sinh khi đổi việc. Chiếc mũ xanh có thể chỉ ra những định nghĩa có thể lựa chọn về vấn đề cần giải quyết. Một doanh nhân khởi sự một công việc kinh doanh.
Một tập đoàn khác, tập đoàn Statoil của Na Uy gặp phải vấn đề về một thiết bị khoan dầu, tốn tới vài trăm nghìn đô la mỗi ngày. Lối tư duy chiếc mũ vàng là lối tư duy tích cực và xây dựng. Tại điểm này, cần có một cách để có thể bao trùm cả hai lựa chọn.
Khả năng trực giác là một bộ phận của tư duy. Tập đoàn máy tính hàng đầu của Mỹ (IBM) bị cáo buộc tội độc quyền. Đôi khi chúng ta cần phủ nhận khuôn mẫu sẵn có và tiến tới một cấp độ cao hơn.
Chiếc mũ xanh có thể chỉ ra những định nghĩa có thể lựa chọn về vấn đề cần giải quyết. Sử dụng chiếc mũ đỏ tư duy, mọi người hoàn toàn có quyền nói rằng: "Đây là những gì mà tôi nghĩ về việc này". Nếu cần, người chủ trì cuộc họp có thể đưa ra nhiều cách thể hiện khác nhau về một ý tưởng và với mỗi cách thể hiện là một chiếc mũ đỏ phù hợp.
Nhưng kết quả mà chúng ta thu được thật đáng để chúng ta thử làm điều này. Những tình cảm cần được bộc lộ và hiện hữu. Chiếc mũ vàng tư duy chỉ rõ những cơ hội và để cho chiếc mũ xanh tư duy khám phá những cách thức mới mẻ để khai thác cơ hội đó.