Chúng ta có thể cho là kỳ quặc khi những người Nhật Bản không hề thích sự tranh luận. Liệu điều này có đồng nghĩa với việc chúng ta được tự do nghĩ ra và kiên trì bảo vệ bất cứ định kiến nào mà chúng ta thích? Đây liệu có phải là một điều nguy hiểm? … Tôi cho rằng chúng ta đang sử dụng chiếc mũ xanh tư duy.
Tôi thấy rằng sẽ rất nguy hiểm nếu ta quan niệm nhầm lẫn về 2 chiếc mũ tư duy này, bởi có thể xảy ra trường hợp một người sẽ cảm thấy rằng chiếc mũ vàng tư duy không thích hợp với anh ta chỉ vì anh ta không phải là một người sáng tạo. Tập đoàn máy tính hàng đầu của Mỹ (IBM) bị cáo buộc tội độc quyền. Khi sử dụng chiếc mũ xanh, mọi người được khuyến khích đưa ra những ý kiến, dạng như: “Chúng ta có thể làm điều này, hoặc điều này, hoặc điều này”.
Sử dụng chiếc mũ xanh da trời vào thời điểm bắt đầu cuộc họp để xác định tình huống. Lạm dụng chiếc mũ đen không đem lại kết quả tốt đẹp. Chiếc mũ xanh da trời là chiếc mũ kiếm soát những chiếc mũ khác.
Nếu đó là một chiếc ghế phức tạp, bạn sẽ lại đưa ra ngay nhận xét rằng người thiết kế chiếc ghế đó thiếu óc thẩm mỹ hoặc là một người kiêu căng. …Hãy sử dụng chiếc mũ vàng và đưa ra những gợi ý cụ thể khác. Tiếp theo là thời điểm của chiếc mũ đen.
Lạm dụng chiếc mũ đen không đem lại kết quả tốt đẹp. … David, anh cứ đưa ra ý kiến đó mãi. Sử dụng chiếc mũ đen, chúng ta sẽ chỉ ra những vấn đề cần lưu ý bởi vì những vấn đề này gây trở ngại và nguy hiểm đến việc thực hiện ý tưởng chúng ta đang xem xét.
Nhưng bản chất của diễn viên là thứ không đổi. Chiếc mũ xanh da trời đặt ra chiến lược tư duy. Chúng ta đội chiếc mũ đỏ lên, xong việc chúng ta hạ mũ xuống.
Tất cả những điều trên đều có khả năng xảy ra. Sự khích động trong tranh luận cung cấp động lực cho tư duy. Không phải chỉ người chủ trì, hoặc người đưa ra ý tưởng mới cần tư duy sáng tạo, tất cả các thành viên đều chờ đợi để đưa ra những ý tưởng mới.
… Thời tiết giá lạnh không thực sự là vấn đề. Trong khi đó, cũng có người chọn cách tiết kiệm tiền khi lạm phát xảy ra vì họ nghĩ họ sẽ cần nhiều tiền hơn. Tôi viết những dòng chú thích đặc biệt này bởi có một vài người khi đọc cuốn sách này có thể hiểu sai về tư duy mũ đen, coi xấu chiếc mũ này.
Bởi vì phương thức tư duy 6 chiếc mũ rất khác biệt so với lối tư duy tranh luận, cho nên chúng ta không bao giờ áp dụng những quy tắc tranh luận trong khi thảo luận theo phương pháp tư duy này. Đây là nhiệm vụ của lối tư duy mũ xanh da trời. Với chiếc mũ xanh da trời ở phần này, đòi hỏi cụ thể của nó là khả năng lập trình cho những bước suy nghĩ của chuỗi tư duy.
Nếu bạn không thể làm điều này, bạn hãy giữ yên lặng. Việc giới hạn được đưa ra về công việc của anh để cạnh tranh với đối thủ là một vấn đề nhạy cảm. Chiếc mũ trắng cũng chỉ ra những câu hỏi cần được đặt ra.