Trong mấy đoạn trên, có chỗ tôi vạch cho bạn thấy những khía cạnh bi quan, buồn chán của bạn trai. Quốc gia lại cần bạn hơn nữa vì giang san chỉ được xây dựng khi có những thế hệ say trào sức sống của giống nòi. Điều nầy không khó hiểu cho lắm vì bạn trai có ý chí cách chung là cường dũng.
Vậy mà lúc dậy thì lại hoàn toàn khác. Tình cảm bây giờ bị cuốn bởi những hình ảnh thiết thực hơn, tế nhị hơn và náo động tận đáy tâm hồn. Tuổi của họ ai biết lợi dụng sẽ là động cơ của nhiều công việc anh hùng có ích cho gia đình, quốc gia.
Một lương tâm lành mạnh được huấn luyện trong lò tôn giáo, như trong công giáo chẳng hạn, lúc thối tiền lộn, lấy dư của kẻ khác năm cắc bạc là lo âu, bối rối. Nùi giẻ lau ván treo kế khăn lông. Điều nầy tầm thường lắm mà ta ít được ai chỉ bảo nên khi giao thiệp ta bị nhiều người khinh.
Biết bao bạn trai thả hồn về những biển mộng về tình yêu. Phần đông tôn giáo, pháp luật, phong tục chỉ làm hàng rào ngăn cản tội dâm công khai. Họ cũng trông thấy trong đó có sự vui vẻ, trẻ trung.
Còn cách chung đ àn ông tham ván bán thuyền nếu không bị những kết quả sinh lý trói buộc có thể dễ dàng quăng neo về bến cũ. Một Phao lo, một Vincent de Paul, một Phan văn Minh chẳng hạn. Nhục tình xô đẩy họ đến nhục lạc.
Phải nói thẳng là chiến dịch ái tình đang rần rật diễn ra trong xã hội học đường ở thành thị cũng như thôn quê ngày nay. Yêu là một bản năng. Điều họ quyết ngày nay họ thay đổi ngày mai.
Họ ưa cãi má để phá phách ngoài hè, nhưng má muốn trừ tật phá thì đem lá bùa nhát ông Kẹ. Phải nỗ lực xây dựng hòa bình. Người ta nói không có bài học nào bằng bài học kinh nghiệm.
Bản năng yêu có nỗi dậy cũng chừng mực. Hãy nỗ lực đấu tranh với các cám dỗ của quỷ dâm dục. Đến trường họ tỏ ra bơ phờ mặc dầu thầy giáo giảng hấp dẫn.
Cái câu cũ như trái đất của Juvénal có lý lắm: Tinh thần lành mạnh trong thân thể khỏe mạnh: mens sana in corpre sano. Thì họ cũng đẹp trai, mập mạp coi bên ngoài khả quan lắm. Trong cuộc xã giao ít tế nhị và không mềm dẻo bằng bạn gái.
Đến khi đụng trách nhiệm họ tỏ ra không kém hèn hạ. Người bạn nếu muốn ương trồng hoa cỏ lạ trong vườn mình là tình tâm giao, phải có một lập trường về nó sáng suốt và thánh đức. Đến công viên lựa chỗ vắng họ lấy ra ngắm.