Theo cách này, lối tư duy chiếc mũ xanh làm cho sự sáng tạo trở thành một phần của hệ thống tư duy, chứ không phải là một lối tư duy quá cao siêu. Thông qua việc sử dụng chiếc mũ đen, chúng ta đặc biệt chú trọng tới «sự thận trọng». Giờ đây thay vì đặt câu hỏi chung chung hoặc quá riêng tư cho người khác, bạn đã có một công cụ tuyệt vời, đó là sáu chiếc mũ!
Nhưng trong cuộc đời thực, điều này hiếm khi xảy ra đúng như vậy. Hãy nghĩ về bầu trời cao trong xanh. Khi sử dụng chiếc mũ xanh, chúng ta cần sáng tạo, bởi đó là phần việc của chiếc mũ xanh.
… Giả sử chúng ta sẽ làm những chiếc bánh Hăm-bơ-gơ hình vuông. … Điều mà tôi thực sự muốn làm là vừa tăng giá, lại vừa hạ giá. Chiếcu mũ đen hướng chúng ta chú trọng tới trọng tâm vấn đề cần xem xét.
Khi sử dụng chiếc mũ xanh, chúng ta cần sáng tạo, bởi đó là phần việc của chiếc mũ xanh. Trước khi diễn ra cuộc bầu cử đầu tiên ở Nam Phi, người ta đã yêu cầu tôi giảng dạy phương thức tư duy sáu chiếc mũ cho những người đứng đầu Uỷ ban hoà hợp dân tộc, những người sẽ chịu trách nhiệm giải quyết các vấn đề nội bộ. Tôi cũng muốn nhấn mạnh rằng bất cứ ai tham gia cuộc họp cũng có thể thực hành sử dụng chức năng của một chiếc mũ xanh.
Nhưng kết quả mà chúng ta thu được thật đáng để chúng ta thử làm điều này. Nói một cách chính xác là chúng ta có thể chỉ cần sử dụng chiếc mũ xanh để tìm kiếm những sự thay thế thêm đó. … Tôi không thích các ý kiến cũng như những đề xuất của anh.
Để học lối tư duy sáng tạo, đôi khi cần đến cả những ý tưởng mang tính chất khiêu khích, mà những ý tưởng này dường như đi ngược lại với lôgíc. Nhận xét của một người cũng có thể được xem là một nhận xét lý tưởng ngay cả khi nhận xét này được chen ngang mà không chỉ ra rằng người này đang sử dụng mũ xanh da trời. Lối tư duy chiếc mũ vàng cũng có thể là một cách tư duy để tìm kiếm các cơ hội và khả năng đầu cơ.
Nhưng đó lại là một ý tưởng đã được lựa chọn, tốt hơn hết, mọi người nên tập trung vào 95% hợp lý của vấn đề. Dĩ nhiên, chiếc mũ đen cũng chính là chiếc mũ quan trọng nhất. … Sản phẩm đó là phù hợp đối với những công ty lớn.
Anh Jones, anh có tận mắt nhìn thấy bị đơn chơi tại sòng bạc trong đêm 30 tháng 6 không, hay anh chỉ nghe anh ta kể lại? Nhưng nhờ có những chiếc mũ, bạn không phải ngại ngùng khi đón góp ý kiến phê phán. Nếu chúng ta giới hạn chiếc mũ vàng tư duy để chỉ xem xét những gì dễ nhận thấy và nổi tiếng, chúng ta có thể không đạt được những tiến bộ trong lối tư duy.
Hầu hết mọi người đều thích được an toàn. Trọng tâm mới đó có thể là trở thành nhiệm vụ của kỳ họp tiếp theo. Điều này khác hẳn với việc bạn ngồi chờ ý tưởng tự đến với bạn.
Xét về khía cạnh phát triển đề xuát theo lối tư duy chiếc mũ vàng, mọi người sẽ hoàn thiện những thiếu sót được chỉ ra nhờ chiếc mũ đen. Khi bạn sử dụng lối tư duy chiếc mũ trắng, bạn hãy coi mình như chiếc máy tính. Đó là người chịu trách nhiệm khuyến khích, tập hợp và dẫn dắt các ý tưởng.