Quần áo cũng thi đua thay đổi. Cái mà người ta gọi là hăng hái ở họ nói lên bản năng hiếu động của họ. Tôi thấy một sai lầm của nền giáo dục hiện đại là quá thiên về trí hiểu, không chịu bắt trẻ con học thuộc lòng.
Dĩ nhiên có văn bằng mà tìm được địa vị thì đời lên hương lắm. Chính bạn sẽ phá hoại bạn nữa vì điều bạn bất mãn hồi 17 tuổi đến gần năm mươi tuổi bạn hài lòng. Các chân lý ấy cao cả thật nhưng truyền nhiễm dần dần cho bạn trai, họ sau cùng sẽ mê say và xây dựng đời sống tốt đẹp.
Có lẽ bạn nói tại bạn trai vai u thịt bắp. Sự có mặt của họ để sáng danh Thượng đế, để Thượng đế được thờ phượng và họ được hạnh phúc. Verlaine trong 15 phút họ thấy muốn thoát tục.
Nếu ai trách ái tình của bạn là lửa rơm là lòng bạn trai dễ bội bạc thì bạn trai chịu. Họ chưa tin tâm tình tư tưởng họ là hay đẹp. Họ thiếu tình yêu gia đình từ lâu nên họ hết tin tưởng ở tình mẫu tử, phụ tử, như bao bạn khác.
Chỉ cho họ thấy người có ý chí không phải là người bạo động. Nó còn làm cho lương tâm cắn rứt thêm tức là tăng cường bầu khí tẻ lạnh trong tâm hồn. Vì có những thứ tâm giao nói trên, nên tình tâm giao nhiều khi bị nghi ngờ.
Chế ngự tình yêu cho trầm tĩnh. Gặp lại bạn, họ a dua, xuống nước ngọt, ca tụng, hoan hô, khi xa vắng họ tố cáo, chỉ trích, tìm mưu phá hại. Nhiều hiệu trưởng trung học cho tôi biết nữ sinh siêng học lắm mà lấy tỉ lệ sao rớt nhiều hơn nam sinh.
Tại người hay tại tình? Có lẽ tại cả hai, mà tại người nhiều hơn. Bạn trai thiếu nhi phát lộ đời sống trí tuệ kỳ biệt của họ nhất là khi họ chơi. Le Presbytre nói: Tuổi bạc là một thử thách cay nghiệt nhưng là sự thử thách của người nhộng đang cắn đứt những dây ràng buộc để lấy trớn.
Con người có nhân vị tính mà cũng có xã hội tính. đến lúc họ lập gia đình, họ cưới bà vợ thiệt ai có lương tri thẩm mỹ đều cho là đáng thương hại quá. Đấy lương tâm của một từng lớp bạn trai: nó làm cho con người mất chất người.
Có nhiều đồ vật mẹ giấu họ. Còn nếu bạn trai bước vào cửa hôn nhân . Họ tự khoái về thân hình mạnh khỏe của mình.
Nếu bước vào những chủng viện hay nam tu viện công giáo rồi tưởng tượng một tâm hồn bạn trai vô tín ngưỡng sai lạc với một tâm hồn bạn trai tĩnh tu ta thấy có bao nhiêu khác nhau. Lắm lúc họ cũng thất vọng vì bị bội bạc kiểu Nã Phá Luân si tình chạy say mê theo Joséphine mà cô nầy không yêu lại để bán quả tim cho chàng Charles. Ngay cách người bạn trai gây lộn, cũng thấy sự tốt nội tâm của họ.